Naar de inhoud
Munt, naar de startpagina
Jij en je geld

Sparen en rente

Op een spaarrekening betaalt de bank je rente voor het geld dat je laat staan. Met samengestelde rente krijg je ook rente op je rente.

2e graad14 tot 16 jaarConcept: Nog niet nagelezen door een leerkracht economie.

Waarom

Je zet 500 € van je zomerjob op een spaarrekening. Hoeveel staat er na tien jaar op, als je er niets meer aan doet?

Geld in een spaarpot thuis blijft altijd hetzelfde bedrag. Op een spaarrekening betaalt de bank je een kleine vergoeding om je geld te mogen gebruiken. Die vergoeding heet rente.

Hoe langer je spaart, hoe meer het uitmaakt of je ook rente op je rente krijgt. Na een paar jaar zie je dat verschil nauwelijks. Na dertig of veertig jaar zie je het heel goed.

Zie het

Kies een beginbedrag, een voorbeeldrente per jaar en een aantal jaren. Vergelijk de rechte lijn van de enkelvoudige rente met de curve van de samengestelde rente, die naar boven buigt.

Enkelvoudig: 1.600,00 € · Samengesteld: 1.806,13 €

Een voorbeeldrente, geen advies. De bank telt de rente elk jaar bij en rondt af op de cent.

1.000,00 €
3 %
20 jaar
1.000,00 € aan 3 % per jaar, na 20 jaar: met enkelvoudige interest 1.600,00 €, met samengestelde interest 1.806,13 €.
Beschrijving van het beeld

Een grafiek met de jaren op de horizontale as en het spaargeld op de verticale as. Schuifjes voor het beginbedrag, van 100 € tot 5.000 €, de rente per jaar, van 0 % tot 8 %, en het aantal jaren, van 0 tot 40. Een rechte lijn toont de enkelvoudige rente, een curve die steeds steiler wordt toont de samengestelde rente. Een tekst geeft beide eindbedragen.

Snap het

Een bank leent het spaargeld van haar klanten uit aan anderen, bijvoorbeeld aan een gezin dat een huis koopt. Voor dat gebruik betaalt ze jou rente. De rente staat als een percentage per jaar: bij 2 % krijg je per jaar 2 € voor elke 100 € die op de rekening staat.

Bij enkelvoudige rente krijg je elk jaar rente op je beginbedrag alleen. Op 1.000 € aan 3 % is dat elk jaar 30 €. Na 5 jaar heb je 1.000 €+5×30 €=1.150 €. In een grafiek is dat een rechte lijn: elk jaar komt er evenveel bij.

Bij samengestelde rente telt de bank de rente elk jaar bij je spaargeld. Het jaar daarna krijg je rente op het grotere bedrag, dus ook rente op je rente. Na één jaar heb je 1.030 €, na twee jaar 1.030 €+30,90 €=1.060,90 €. Elk jaar komt er iets meer bij, en de curve buigt naar boven. In deze les telt de bank de rente één keer per jaar bij en rondt ze af op de cent.

Een snelle schatting is de regel van 72. Deel 72 door de rente in procent, en je weet ongeveer na hoeveel jaar je geld verdubbelt met samengestelde rente. Bij 3 % is dat ongeveer 72:3=24 jaar. Het is een schatting, geen exacte berekening.

De rentes in deze les zijn voorbeelden. Echte spaarrentes veranderen met de tijd en verschillen van bank tot bank. Belastingen op rente laten we hier buiten beschouwing. Wie een veel hogere opbrengst belooft dan een spaarrekening, neemt bijna altijd een veel groter risico met je geld.

De regel

Enkelvoudig: elk jaar rente=beginbedrag×rentevoet. Samengesteld: elk jaar nieuwbedrag=bedrag+bedrag×rentevoet, afgerond op de cent. Verdubbelen duurt ongeveer 72:rente jaar.

Uitgewerkt voorbeeld

Yassin zet 500 € op een spaarrekening met een voorbeeldrente van 2 % per jaar. De bank telt de rente elk jaar bij het bedrag en rondt af op de cent. Hoeveel staat er na 3 jaar op?

  1. Jaar 1: 2 % van 500 € is 10 €.

    500,00 €+10,00 €=510,00 €

  2. Jaar 2: nu krijgt Yassin 2 % van 510 €, dat is 10,20 €.

    510,00 €+10,20 €=520,20 €

  3. Jaar 3: 2 % van 520,20 € is 10,404 €, afgerond 10,40 €.

    520,20 €+10,40 €=530,60 €

  4. Met enkelvoudige rente had Yassin 530 € gehad. De rente op de rente levert hier 60 cent extra op.

  5. Antwoord

    Na 3 jaar staat er 530,60 € op de rekening.

Doe het

Kies een niveau. Je krijgt telkens een nieuwe opgave, die meteen nagekeken wordt. Bedragen tot op de cent.

Oefenen

Fien heeft 4.000,00 € op een spaarrekening met een voorbeeldrente van 1,25 % per jaar. Hoeveel rente krijgt Fien na één jaar? Rond af op de cent.

Fien heeft 4.000,00 € op een spaarrekening met een voorbeeldrente van 1,25 % per jaar. Hoeveel rente krijgt Fien na één jaar? Rond af op de cent.
€

Typ een bedrag, bijvoorbeeld 12,50. Het euroteken mag, maar hoeft niet.

Valkuilen

  • Fout: Bij 2 % rente krijg ik 2 € per jaar.

    2 % betekent 2 € per 100 €. Op 800 € krijg je dus 16 €.

    Juist: Reken de rente uit als percentage van het bedrag op de rekening.

  • Fout: Samengestelde rente na 10 jaar is gewoon 10 keer de rente van het eerste jaar.

    Dat is enkelvoudige rente. Bij samengestelde rente groeit de rente elk jaar mee, omdat het bedrag groeit.

    Juist: Reken jaar per jaar: rente erbij, en daarna de nieuwe rente op het nieuwe bedrag.

  • Fout: Hoe hoger de beloofde opbrengst, hoe beter de plek voor mijn spaargeld.

    Een veel hogere opbrengst gaat bijna altijd samen met een veel groter risico. Crypto bijvoorbeeld kan hard stijgen, maar ook hard dalen, en is geen spaarrekening.

    Juist: Spaargeld hoort op een plek waar het veilig is, ook al is de rente laag.

In het echt

  • Veel ouders of grootouders openen een spaarrekening voor een kind. Wat er vroeg op staat, heeft het langst de tijd om te groeien.
  • Met het geld van een zomerjob kun je een deel opzij zetten voor later, bijvoorbeeld voor je rijbewijs of je eerste kot.
  • Spaargeld op een bank is beschermd tot 100.000 € per persoon per bank. Die regel geldt in de hele Europese Unie.
  • Banken tonen de rente per jaar van hun spaarrekeningen. Vergelijken loont, maar lees ook de voorwaarden.

Geschiedenis

Rond 600 voor Christus werden in Lydië, een land in wat nu Turkije is, de eerste munten geslagen. Daarvoor bewaarden mensen hun rijkdom vaak als graan of vee, dat kon bederven of sterven. Met munten werd het makkelijker om iets opzij te leggen voor later.

Aan tafel

Hadden jullie vroeger een spaarrekening of een spaarpot? Waarvoor spaarden jullie, en hoe lang duurde het?

Een vraag om samen over te praten, voor ouders en jongeren. Er is geen fout antwoord.

Fout gezien?

Een paar woorden is genoeg. We kijken het na en passen het aan.

Zoeken

Even laden…

Leesgemak

Kies wat helpt. Je keuze blijft bewaard op dit toestel.

Tekstgrootte

Gebruik je liever de instellingen van je toestel (zoom, schermlezer, donkere modus)? Die werken hier ook gewoon.